فصل پنجم:بحث،نتيجه گيري و پيشنهادات۶۷
۵-۱- بحث۶۸
۵-۲-نتيجه گيري۶۹
۵-۳- پيشنهادات۷۰
منابع و ماخذ:۷۱
عنوان فهرست جداول صفحه
جدول ۱-۱- آمار سطح زيرکشت و عملکرد توليدي دانه هاي روغني در کشور ۱۰
جدول ۲-۱- مقايسه ترکيب شيميايي صد گرم گوشت هاي مختلف ۱۲
جدول ۲-۲- احتياجات تغذيه‏اي جوه گوشتي ۱۵
جدول ۲-۳- ارزش تغذيه‏اي دانه کنجد در ۱۰۰ گرم ۱۷
جدول ۲-۴- عملکرد واريته‏هاي مختلف کنجد در ايران۱۸
جدول ۲-۵- درصد اسيدهاي چرب غيراشباع کنجاله کنجد۱۹
جدول ۲-۶- آناليز کنجاله کنجد بر حسب درصد که توسط يامايوچي صورت گرفته است ۲۲
جدول ۲-۷- ترکيب شيميايي کنجاله کنجد۲۲
جدول ۲-۸- آناليز کنجاله کنجد۲۲
جدول ۲-۹- ترکيب تقريبي کنجاله کنجد فشاري بر حسب نسبت درصد ۲۳
جدول ۲-۱۰- مقايسه اسيدهاي آمينه سه کنجاله (کنجد، سويا و تخم پنبه) ۲۳
جدول ۲-۱۱- ميزان فسفر فيتات مواد خوراکي ۳۳
جدول ۲-۱۲- غلظت اسيد فايتيک در بذر بعضي از گياهان ۳۶
جدول ۲-۱۳- ميزان فعاليت آنزيم داخلي بعضي از گياهان۴۰
جدول ۳-۱- درجه حرارت و رطوبت سالن در طول دوره پرورش۴۶
جدول ۳-۲- آناليز کنجاله کنجد در آزمايشگاه تغذيه دام مرکز تحقيقات کشاورزي و منابع طبيعي گلستان۴۷
جدول ۳-۳- جيره غذايي مورد استفاده در طرح جيره ۱۴۹
جدول ۳-۴-جيره غذايي مورد استفاده در طرح جيره ۲۵۰
جدول ۴-۱- افزايش وزن بدن در هفته‏هاي مختلف و کل دوره پرورشي۵۸
جدول ۴-۲- اثرات متقابل سطوح مختلف کنجله کنجد، روش هاي جيره نويسي و آنزيم فيتاز بر روي افزايش وزن بدن در هفته‏هاي مختلف۵۸
جدول ۴-۳- مصرف خوراک در هفته‏هاي مختلف۶۱
جدول ۴-۴- اثرات متقابل سطوح مختلف کنجاله کنجد، روش هاي جيره نويسي و آنزيم فيتاز بر روي مصرف خوراک در هفته‏هاي مختلف۶۱
جدول ۴-۵- ضريب تبديل غذايي در هفته‏هاي مختلف۶۳
جدول ۴-۶- اثرات متقابل سطوح مختلف کنجاله کنجد، روش هاي جيره نويسي و آنزيم فيتاز بر روي ضريب تبديل غذايي در هفته‏هاي مختلف۶۴
جدول ۴-۷- خصوصيات لاشه۶۶
جدول ۴-۸- اثرات متقابل سطوح مختلف کنجاله کنجد، روش هاي جيره نويسي و آنزيم فيتاز بر روي خصوصيات لاشه۶۶
عنوان فهرست نمودارها صفحه
نمودار ۱-۱- ميزان توليد ساليانه گوشت مرغ در جهان۴
نمودار ۱-۲- ميزان صادرات ساليانه گوشت مرغ در جهان۵
نمودار ۱-۳- ميزان واردات ساليانه گوشت مرغ در جهان۶
نمودار ۱-۴- ميزان توليد گوشت مرغ در ايران در ۱۰ سال گذشته۶
نمودار ۱-۵- ميزان کل مصرف گوشت مرغ در ايران به تفکيک واردات و توليد داخلي در ۱۰ سال گذشته۷
نمودار ۱-۶- تغييرات ميزان مصرف سرانه گوشت مرغ در ايران در ۱۰ سال اخير۷
عنوان فهرست اشکال صفحه
شکل ۲-۱- نماي کلي گياه و دانه کنجد۱۶
شکل ۲-۲- فرمول ساختاري سزامول۱۹
شکل ۲-۳- مراحل استخراج روغن از کنجد ۲۱
شکل ۲-۴- ساختمان شيمايي اسيد فايتيک۳۲
شکل ۲-۵- ساختمان شيميايي اسيد فايتيک۳۴
شکل ۲-۶- مکانيسم‏هاي ممکن عمل اسيد فايتيک ۳۵
شکل ۲-۷- واکنش آنزيم فيتاز با فيتات۳۷
شکل ۲-۸- ارتوفسفات۳۸
شکل ۳-۱- سالن پرورش جوجه هاي گوشتي۴۵
شکل ۳-۲- جوجه هاي گوشتي در هفته اول‏۴۶
شکل ۳-۳- جوجه هاي گوشتي در هفته چهارم‏۴۶
شکل ۳-۴- کنجاله کنجد آسياب شده‏۴۸
چکيده
اين آزمايش به منظور بررسي استفاده از سطوح مختلف كنجاله كنجد و دو روش جيره نويسي بر اساس اسيد هاي آمينه كل و اسيد هاي آمينه قابل هضم به همراه آنزيم فيتاز بر عملکرد، و خصوصيات لاشه در جوجه گوشتي انجام گرفت. ۳۶۰ قطعه جوجه گوشتي يکروزه در ۱۲ تيمار، ۳ تکرار و ۱۰ قطعه جوجه در هر تکرار تخصيص داده شدند. جوجه‏ها به مدت ۴۲ روز در قالب طرح کاملاً تصادفي به صورت آزمايش فاکتوريل ۲ × ۲ × ۳ شامل سه سطح كنجاله كنجد (صفر، ۱۲ و ۲۴ درصد) و دو روش جيره نويسي بر پايه اسيد هاي آمينه كل و قابل هضم به همراه دو سطح وجود و عدم وجود آنزيم فيتاز در دوره پرورش داده شدند. کليه جيره‏هاي آزمايشي حاوي حداقل مقادير مواد مغذي توصيه شده انجمن ملي تحقيقات تعذيه‏اي (۱۹۹۴،NRC) بودند. نتايج نشان داد که اثر متقابل سطوح مختلف كنجاله كنجد، و آنزيم فيتاز بر روي افزايش وزن بدن، ضريب تبديل غذايي، خوراک مصرفي در هفته‏هاي مختلف پرورش داراي اختلاف معني دار بود (۰۵/۰P>). سطوح ۲۴% کنجاله کنجد باعث افزايش وزن، مصرف خوراک و ضريب تبديل غذايي و كاهش وزن برخي از اجزاي لاشه در هفته هاي مختلف پرورشي نسبت به سطوح صفر و ۱۲% گرديد (۰۵/۰P<). استفاده از روش جيره نويسي بر اساس اسيد هاي آمينه كل سبب افزايش وزن، افزايش مصرف خوراك و كاهش ضريب تبديل غذايي و افزايش وزن برخي از اجزاي لاشه شد (۰۵/۰P>).استفاده از آنزيم فيتاز موجب افزايش مصرف خوراك و افزايش وزن برخي از اجزاي لاشه شد (۰۵/۰P>).
واژه‏هاي کليدي: اسيد آمينه، کنجاله کنجد، فيتاز، جوجه گوشتي، عملکرد، خصوصيات لاشه

فصل اول
کليات تحقيق
۱- مقدمه
امروزه مساله تامين غذا و مصرف آن به عنوان يکي از اساسي ترين موضوعات جوامع بشري در آمده است. بايد عنوان کرد که رسيدن به استقلال سياسي و اجتماعي و فرهنگي جوامع بشري جدا از تأمين امنيت غذايي عملاً بي‏مفهوم است. جهاني که امروزه ۷ ميليارد انسان را در خود جاي داده است تغذيه را مهمترين مسئله حال و آينده خود مي‏داند. محدوديت منابع غذايي و مهمتر از آن انحصار منابع و توليد غذاي ميلياردها انسان در تعدادي از کشورهاي پيشرفته و توزيع نامتعادل آن در جهان تراژدي غم‏انگيز فقر و گرسنگي و در نهايت مرگ را براي ميليون‏ها نفر کودک، زن و مرد را در کشورهاي عقب‏مانده رقم مي‏زند. فقر و گرسنگي و قحطي، حوادث دردناکي هستند که اغلب بخاطر محدوديت‏هاي اقتصادي يا مسائل سياسي و نه بخاطر کمبود مواد غذايي در بازارهاي جهاني در کشورهاي خاصي مي‏تواند به وقوع پيوندد. در بين غذاهاي مورد استفاده انسان، پروتئين حيواني هم به لحاظ دارا بودن تمام اسيدهاي آمينه مورد نياز بدن انسان و سهل‏الهضم بودن آن نقش اساسي و مهمي در رشد و سلامتي و تکامل جسماني انسان دارد. در ميان انواع پروتئين‏هاي حيواني گوشت طيور به دلايل کم چرب بودن، ارزاني آن نسبت به انواع گوشت‏هاي ديگر، بهبود بازده توليد، پذيرش ايده‏ها و ابداعات نو بواسطه پيشرفت تکنيک‏هاي فرآوري روي آن و در نتيجه ارائه محصولات متنوع از موقعيت بيشتري نسبت به ساير گوشت‏هاي دامي برخوردار شده است. افزايش جمعيت جهان نياز بشر را به مواد پروتئيني روز به روز افزايش مي‏دهد و همين مسئله سبب شده است كه بسياري از حيوانات كه گوشت آنها قابل مصرف انسان مي‏باشد به صورت اهلي درآمده و با پرورش صنعتي آنها بخشي از احتياجات پروتئيني انسان برطرف گردد..
مصرف گوشت مرغ در آمريکا در طول جنگ جهاني دوم و پس از کمبود شديد گوشت گاو و خوک بشدت افزايش يافت. در اروپا نيز در سال ۱۹۹۶ پس از همه‏گيري جنون گاوي مصرف گوشت مرغ از مصرف ساير انواع گوشت‏ها پيشي گرفت. در سال ۲۰۱۱ رتبه‏بندي ۱۰ کشور بزرگ توليد کننده گوشت مرغ در جهان به صورت زير بود.
۱- ايالات متحده (حدود ۸/۱۶ ميليون تن)۲- چين (حدود ۲/۱۳ ميليون تن)
۳- برزيل (حدود ۹/۱۲ ميليون تن)۴- اتحاديه اروپا (حدود ۷/۲ ميليون تن)
۵- مکزيک (حدود ۸/۲ ميليون تن)۶- هند (حدود ۷/۲ ميليون تن)
۷- روسيه ( حدود ۵/۲ ميليون تن)۸- آرژانتين (حدود ۸/۱ ميليون تن)
۹- ايران (حدود ۶/۱ ميليون تن)۱۰- تايلند ( حدود ۴/۱ ميليون تن)
توليد جهاني گوشت طيور در سال ۲۰۱۱ با دو درصد رشد به حدود ۷۸ ميليون تن رسيد، يعني با نصف نرخ رشد سال قبل (نمودار ۱-۱) که به دليل هزينه بالاي خوراک و بيماري‏ها است.
نمودار ۱-۱- ميزان توليد ساليانه گوشت مرغ در جهان
افزايش قيمت خوراک هم اکنون رشد عرضه گوشت مرغ را در برزيل، چين، اتحاديه اروپا و ايالات متحده آمريکا، که نزديک به دو سوم توليد جهاني گوشت طيور را در اختيار دارند، دچار رکود کرده است.
علي‏رغم افزايش ظرفيت پرورش مرغ مادر در چين و در نتيجه افزايش توليد جوجه يک‏روزه، به دليل افزايش هزينه‏ها بخصوص هزينه خوراک رشد توليد از ۷ درصد در سال ۲۰۱۰ به ۳ درصد در سال ۲۰۱۱ رسيد، اين در حالي بود که دولت چين براي حمايت از توليد داخلي محدوديت‏هاي صادراتي اعمال کرده و قيمت ساير انواع گوشت نيز بالا بود. در اتحاديه اروپا در سال ۲۰۱۱ به دليل اجراي قوانين جديد در مورد آسايش طيور افزايش بسيار ناچيزي در توليد گوشت طيور رقم مي‏خورد. افزايش توليد در برزيل و ايالات متحده به خاطر تقاضاي بالاي گوشت طيور به دليل ارزان بودن آن نسبت به ساير انواع گوشت‏ها است.
در سال ۲۰۱۱ رتبه‏بندي ۱۰ کشور بزرگ صادر کننده گوشت مرغ به صورت زير بود.
۱- برزيل (حدود ۳/۳ ميليون تن)۲- آمريکا (حدود ۳/۳ ميليون تن)
۳- اتحاديه اروپا (حدود ۹/۰ ميليون تن)۴- تايلند (حدود ۴۷۵ هزار تن)
۵- چين (حدود ۴۴۰ هزار تن)۶- آرژانتين (حدود ۲۵۰ هزار تن)
۷- کانادا (حدود ۱۵۵ هزار تن)۸- شيلي (حدود ۸۰ هزار تن)
۹- کويت (حدود ۷۰ هزار تن)۱۰- اوکراين (حدود ۳۵ هزار تن)
صادرات گوشت مرغ در سال ۲۰۱۱ با رشد ۴/۱ درصدي به حدود ۹/۸ ميليون تن مي‏رسد، که به طور قابل توجهي از رشد ۷ درصدي سال قبل کمتر است (نمودار ۱-۲).
نمودار ۱-۲- ميزان صادرات ساليانه گوشت مرغ در جهان
در سال ۲۰۱۱ رتبه‏بندي ۱۰ کشور بزرگ وارد کننده گوشت مرغ به صورت زير بود.
۱- ژاپن (حدود ۸۲۰ هزارتن)۲- عربستان سعودي (حدود ۷۲۰ هزار تن)
۳- اتحاديه اروپا (حدود ۶۷۵ هزار تن)۴- مکزيک (حدود ۵۸۰ هزار تن)
۵- فدراسيون روسيه (حدود ۳۷۵ هزار تن)۶- ويتنام (حدود ۳۲۵ هزار تن)
۷- هنگ‏کنگ (حدود ۳۲۵ هزار تن)۸- عراق (حدود ۳۲۰ هزار تن)
۹- امارات متحده عربي (حدود ۳۰۰ هزار تن)۱۰- ونزوئلا (حدود ۲۷۵ هزار تن)
واردات گوشت مرغ توسط ژاپن به دليل کاهش توليد و تغيير ذائقه مصرف کنندگان به سمت گوشت طيور، براي اولين بار به ۸۲۰ هزار تن خواهد رسيد. در آفريقاي جنوبي انقضاي قرارداد تعرفه‏اي ۱۰ ساله ضددامپينگ با آمريکا ممکن است باعث افزايش واردات شود. با وجود کاهش واردات توسط برخي کشورها بخاطر افزايش واردات ساير کشورها، به طور کلي ميزان واردات تغيير چنداني نخواهد داشت. در اتحاديه اروپا، در پاسخ به تغيير در تعريف استفاده از گوشت طيور يخ زده و ابهامات در مورد سيستم صدور مجوز اتحاديه اروپا که در سال ۲۰۱۰ اعمال شد. انتظار مي‏رود ميزان واردات کاهش يابد.
کشورهاي خاورميانه داراي بيشترين ميزان مصرف سرانه گوشت مرغ در جهان هستند. پيش‏بيني مي‏شود در سال ۲۰۱۱ قطر با مصرف سرانه ۸۸ کيلوگرم داراي بيشترين مصرف سرانه گوشت مرغ باشد. پس از قطر کشورهاي امارات متحده عربي (با ۵۹ کيلوگرم)، کويت (با ۵۹ کيلوگرم)، بحرين (با ۵۴ کيلوگرم)، برزيل (با ۴۷ کيلوگرم)، هنگ‏کنگ (با ۴۷ کيلوگرم)، جامائيکا (با ۴۵ کيلوگرم)، ايالات متحده آمريکا (با ۴۵ کيلوگرم)، عربستان (با ۴۴ کيلوگرم) و مالزي (با ۳۷ کيلوگرم)، ده کشور داراي بيشترين مصرف سرانه در سال ۲۰۱۱ مي‏باشند.
نمودار ۱-۳- ميزان واردات ساليانه گوشت مرغ در جهان
نمودار شماره ۱-۴ نشان مي‏دهد توليد گوشت مرغ در ايران در ده ساله اخير روند صعودي را طي کرده است. پيش‏بيني مي‏شود در سال ۲۰۱۱ ميزان توليد گوشت مرغ در ايران با ۳ درصد افزايش نسبت به سال ۲۰۱۰ به ۱۶۵۰ هزار تن برسد. ايران با توليد اين ميزان گوشت نهمين کشور توليد کننده گوشت مرغ، و با رشد حدود ۳ درصد از نظر رشد ساليانه يازدهمين کشور جهان در سال ۲۰۱۱ خواهد بود.
نمودار ۱-۴- ميزان توليد گوشت مرغ در ايران در ۱۰ سال گذشته
ايران با مصرف ۷۲/۱ ميليون تن گوشت مرغ دهمين کشور مصرف کننده مرغ در سال ۲۰۱۱ خواهد بود و نسبت به سال قبل ۶۱/۳ درصد رشد داشت که از نظر ميزان رشد ساليانه در سال ۲۰۱۱ به مقام پانزدهم جهان خواهد رسيد. نمودار شماره ۱-۵ ميزان مصرف گوشت مرغ به تفکيک واردات و توليد داخلي در ده سال اخير را نشان مي‏دهد.
نمودار ۱-۵- ميزان کل مصرف گوشت مرغ در ايران به تفکيک واردات و توليد داخلي در ۱۰ سال گذشته
نمودار شماره ۱-۶ تغيير مصرف سرانه گوشت مرغ در ايران را نشان مي‏دهد. همانطور که مشاهده مي‏کنيد روند مصرف سرانه گوشت مرغ ساليانه در ايران صعودي بوده است. با در نظر گرفتن افزايش جمعيت و افزايش مصرف سرانه همچنان نياز به افزايش توليد در ايران احساس مي‏شود.
نمودار ۱-۶- تغييرات ميزان مصرف سرانه گوشت مرغ در ايران در ۱۰ سال اخير
طبق گزارش FAO (اواسط سال ۲۰۱۰) در سال ۲۰۰۹، ۵/۲۸۱ ميليون تن از انواع گوشت‏ها توليد شده است که حدود ۳/۹۲ ميليون تن از آن گوشت طيور مي‏باشد. گزارشات قبلي همين منبع نشان مي‏داد که بازار جهاني گوشت در ۱۰ سال اخير رو به توسعه است. بر اساس گزارش FAO در سال ۱۹۹۹ ميزان توليد انواع گوشت حدود ۲۳۰ ميليون تن بوده که ۲/۶۵ ميليون تن آن گوشت طيور مي‏باشد.
اين اطلاعات نشان مي‏دهد که ميزان رشد توليد گوشت طيور بين سال‏هاي ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۹ حدود ۴۲ درصد بوده است در حالي که ميزان رشد توليد انواع گوشت‏هاي ديگر زير ۱۶ درصد مي‏باشد. بيشتر تحليل‏ها نشان مي‏دهد که رکود اقتصاد جهاني که از سال ۲۰۰۸ آغاز شده است، باعث رکود در بازار انواع گوشت‏ها شده است، ولي توليد گوشت مرغ کمترين ميزان تأثير را نسبت به ساير انواع گوشت‏ها از رکود بازار متحمل شده است. حتي مي‏توان ادعا کرد که توليد کنندگان گوشت طيور از تغيير نوع مصرف گوشت از گوشت‏هاي گرانتر به سمت گوشت ارزان‏تر طيور سود کرده‏اند. اين تغيير بيشتر در کشورهاي پيشرفته مانند شمال آمريکا و اروپا به سمت گوشت‏هاي قطعه‏بندي بوده است.
طبق پيش‏بيني‏ها نرخ رشد توليد و مصرف ساليانه گوشت طيور ۴/۲ درصد، گوشت خوک ۷/۱ درصد و گوشت گاو ۵/۱ درصد خواهد بود. پيش‏بيني مي‏شود مصرف گوشت طيور در کشورهاي در حال توسعه به ۷/۲ درصد رشد داشته باشد و اين در حالي است که اين عدد در کشورهاي توسعه يافته ۶/۱ درصد خواهد بود. مطابق با اين گزارش ميزان مصرف سرانه هر فرد در سال با نزديک به ۲ کيلوگرم افزايش نسبت به سال ۲۰۱۰ (۵/۱۳ کيلوگرم) در سال ۲۰۱۹ به ۵/۱۵ کيلوگرم خواهد رسيد و اين امر باعث اضافه شدن ۲۶ ميليون تن به نياز ساليانه به گوشت طيور بشود. اين گزارش نشان مي‏دهد، متوسط توليد ساليانه از حدود ۹۱ ميليون تن در سال‏هاي ۲۰۰۹- ۲۰۰۷ به حدود ۱۱۸ ميليون تن در سال ۲۰۱۹ خواهد رسيد.
از آنجا که منابع پروتئيني بين ۲۰ تا ۳۵ درصد از جيره غذايي طيور را تشکيل داده و اين منابع از گران‏ترين اجزا جيره مي‏باشد هر گونه کاوش براي کاهش هزينه بخش پروتئيني جيره سبب افزايش سود حاصله از پرورش طيور خواهد شد و هر گونه کوششي که منجر به جايگزيني مواد و منابع جديد پروتئيني که علاوه بر ارزاني، تهيه آن در کشور امکان‏پذير باشد قابل ستايش و سبب افزايش درآمد پرورش دهندگان طيور خواهد شد. از مهمترين مسئله پرورش طيور مسئله خوراک و هزينه‏هاي مربوط به آن مي‏باشد زيرا دريافت ناکافي مواد مغذي در خوراک طيور طي هر مرحله از توليد مي‏تواند خسارت فراواني را ببار آورد لذا ارزيابي مستمر منابع غذايي و بکارگيري منابع جديد خوراک ارزيابي شده در تغذيه طيور کاملاً ضروري است. با يک بازنگري بر تحقيقات انجام شده روشن مي‏شود که ارزيابي مواد خوراکي، بخش عمده‏اي از تحقيقات انجام گرفته در زمينه تغذيه کاربردي را به خود اختصاص مي‏دهد. مواد خوراکي جديد از نظر تغذيه طيور جديد نيستند بلکه معمولاً در يک منطقه جغرافيايي خاص ممکن است چندان مورد توجه واقع نشده باشد. متخصصان طيور بايد نسبت به مواد خوراکي ديدگاه وسيع‏تر جهاني داشته باشند، بايد از تجزيه شيميايي ماده خوراکي (خصوصاً مواد مغذي آن) که در نقاط مختلف جغرافيايي توليد مي‏شود نيز آگاهي داشته باشند. کوتاهي در اين امر و بکارگيري احتمالي آن ماده خوراکي در تغذيه طيور مي‏تواند باعث ايجاد مشکلات تغذيه‏اي و تاثير بر عملکرد طيور را داشته باشد. رعايت شرايط حداقل و حداکثر استفاده از مواد خوراکي در جيره بسيار مهم مي‏باشد (۱۵).
با توجه به بالا رفتن سطح علم و تکنولوژي و به کارگيري آخرين تحقيقات علمي در دنيا، توسعه و پيشرفت دامپروري روز به روز گسترش يافته و با آگاهي هر چه بيشتر تأثير پروتئين در تغذيه دام‏ها و طيور و مصرف مکمل‏هاي پروتئيني در ترکيب غذايي براي بهره‏گيري هر چه بيشتر از توان توليدي آنها افزايش چشمگيري يافته‏اند و در اين راستا کشورهاي صنعتي پيشرفت‏هاي بيشتري را نصيب خود کرده‏اند بطوري‏که در حال حاضر اين کشورها از مهمترين توليدکنندگان و مصرف‏کنندگان مکمل‏هاي پروتئيني خصوصاً با منابع گياهي در تغذيه دام و طيور هستند. ميزان به کارگيري اين منابع پروتئيني که عمدتاً از کنجاله‏هاي دانه‏هاي روغني هستند از يک سو و از سوي ديگر ارزش غذايي فوق‏العاده دانه‏هاي روغني، رقابتي شديد را در توليد و عرضه اين محصولات بين کشورهاي پيشرفته ايجاد نموده است بطوري‏که هر يک از اين توليدکنندگان سعي دارند سهم بيشتري از اين بازار را نصيب خود سازند.
در کشور ما با وجود وسعت اراضي قابل کشت و زمينه‏هاي نسبتاً زيادي که براي توليد دانه‏هاي روغني وجود دارد هنوز اين محصولات نتوانسته‏اند جايگاه حقيقي خود را در عرصه‏ توليدات کشاورزي احراز نمايند و در اين رابطه همواره واردات روغن نباتي و کنجاله‏ دانه‏هاي روغني، يکي از مهمترين ارقام واردات مواد غذايي به کشور را تشکيل مي‏دهد (۱۷).
با توجه به شرايط آب و هوايي و کمبود آب در کشور کشت ذرت و سويا که از مهمترين اقلام خوراکي مورد نياز طيور است با مشکلات جدي روبروست. لذا استفاده از منابع موجود در کشور کمک شايان توجهي در رفع بخشي از مشکلات به شمار مي‏رود. در اين راستا استفاده از کنجاله کنجد مي‏تواند در تغذيه حيوانات مورد استفاده قرار گيرد و از طرفي نسبت به ساير منابع پروتئين ارزان‏تر بوده و امکان تهيه آن از منابع داخلي و بدون صرف ارز امکان‏پذير مي‏باشد.
متاسفانه آمار دقيقي از ميزان کشت و توليد کنجاله کنجد در کشور وجود ندارد و تنها يک برنامه چهار ساله ۱۳۸۴-۱۳۸۸ طرح توليد دانه‏هاي روغني از وزارت جهاد منتشر شده که به شرح ذيل مي‏باشد (جدول ۱-۱) (۱۲). سالانه بيش از ۴۰ هزار هكتار از اراضي كشاورزي ايران زير كشت اين دانه روغني قرار مي‏گيرد و در سال بيش از ۳۲ هزار تن محصول كنجد در كشور برداشت مي‏شود (۴۳).
جدول ۱-۱- آمار سطح زيرکشت و عملکرد توليدي دانه هاي روغني در کشور (۱۲)
نام
محصولسال زراعي ۱۳۸۴-۱۳۸۵سال زراعي ۱۳۸۵-۱۳۸۶سال زراعي ۱۳۸۶-۱۳۸۷سال زراعي ۱۳۸۷-۱۳۸۸سطح (هکتار)عملکرد (کيلوگرم)توليد (تن)سطح (هکتار)عملکرد (کيلوگرم)توليد (تن)سطح زيرکشتعملکرد (کيلوگرم)توليد (تن)سطح زيرکشتعملکرد (کيلوگرم)توليد (تن)کلزا۲۳۰۰۰۰۱۵۵۲۳۵۷۰۰۰۳۸۰۰۰۰۱۶۵۸۶۳۰۰۰۰۵۷۰۰۰۰۱۸۴۲۱۰۵۰۰۰۰۷۵۵۰۰۰۲۰۹۴۱۵۸۱۰۰۰سويا۱۰۵۰۰۰۲۱۰۰۲۲۰۵۵۰۱۱۳۰۰۰۲۲۱۲۲۵۰۰۰۰۱۲۰۰۰۰۲۲۹۲۲۷۵۰۰۰۱۳۲۰۰۰۲۳۷۵۳۱۳۵۰۰آفتابگردان۴۲۴۰۰۸۲۵۳۵۰۰۰۶۵۷۰۰۹۵۱۶۲۵۰۰۸۰۰۰۰۱۰۵۰۸۴۰۰۰۱۰۰۰۰۰۱۲۴۰۱۲۴۰۰۰۰گلرنگ۱۴۰۰۰۵۴۰۷۵۶۰۱۹۰۰۰۶۸۵۱۳۰۰۰۲۵۰۰۰۷۷۲۱۹۳۰۰۲۹۰۰۰۸۶۹۲۵۲۰۰کنجد۳۶۰۰۰۶۹۴۲۵۰۰۰۴۷۵۰۰۸۴۲۴۰۰۰۰۵۲۷۰۰۹۴۹۵۰۰۰۰۶۲۰۰۰۱۰۶۹۶۶۳۰۰جمع۴۲۷۴۰۰۱۵۰۹۶۴۵۱۱۰۶۲۵۲۰۰۱۵۹۲۹۹۵۵۰۰۸۴۷۷۰۰۱۷۴۴۱۴۷۸۳۰۰۱۰۷۸۰۰۰۱۹۵۷۲۱۱۰۰۰۰ با توجه به جدول شماره ۱-۱ که نشان مي‏دهد ميزان سطح زيرکشت کنجد رو به افزايش مي‏باشد و بالطبع ميزان توليد کنجاله کنجد در کارخانه‏هاي روغن‏کشي بالا مي‏رود. به منظور حمايت از توليد اين کنجاله‏هاي کنجد در کشور لازم است تحقيقات جامعي به منظور استفاده از دانه و کنجاله آن در تغذيه دام و طيور انجام شود. اين ماده مقابل مقايسه با ساير کنجاله‏ها مثل کنجاله سويا و تخم پنبه بوده که به نظر مي‏رسد جايگزين مناسبي براي استفاده آن در جيره دام و طيور باشد و در نتيجه به امنيت غذايي دام و طيور در کشور کمک نمايد. کنجاله کنجد بقاياي بعد از پروسه روغن‏کشي از دانه مي‏باشد و از يک منبع پروتئيني که بين ۴/۲۸ تا ۹/۵۲ درصد را تشکيل مي‏دهد و ترکيب اسيد آمينه مشابه‏اي با کنجاله سويا دارد (۷۲ و ۲۳).
با توجه به توضيحات بالا انجام پروژه اين فرضيه در بر مي‏گيرد که آيا سطوح مختلف پروتئين و کنجاله کنجد در جيره هاي بر پايه اسيد هاي آمينه کل و قابل هضم همراه با آنزيم فيتاز بر عملکرد‏ و خصوصيات لاشه جوجه هاي گوشتي تأثير دارد يا نه؟ مسأله اصلي تحقيق اهداف ذيل را دنبال مي‏کند:
۱- بررسي تاثير سطوح مختلف کنجاله کنجد بر عملکرد جوجه هاي گوشتي
۲- اثر استفاده از جيره هاي برپايه اسيد هاي آمينه کل و قابل هضم بر عملکرد جوجه هاي گوشتي
۳- تعيين اثرات آنزيم فيتاز در جيره‌هاي حاوي كنجاله كنجد بر عملكرد جوجه هاي گوشتي
فصل دوم
ادبيات و پيشينه تحقيق
۲-۱- جوجه گوشتي
منظور اصلي استفاده از گوشت در برنامه غذايي انسان تامين پروتئين مورد نياز بدن مي باشد که در ميان گوشت مرغ نقش مهمي را ايفا مي نمايد.پايين بودن افت پس از کشتار که رقمي در حدود۲۵-۲۰% وزن زنده مي باشد،سالم و بهداشتي بودن گوشت مرغ،قابليت هضم و جذب بالاي گوشت مرغ،سرعت رشد بالا،سهولت تغذيه،برگشت سريع سرمايه از جمله مزايايي پرورش طيور مي باشد (۱۶).
جدول شماره ۲-۱ مقايسه ترکيب شيميايي صد گرم گوشت هاي مختلف را نشان مي دهد (۱۶).

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جدول ۲-۱- مقايسه ترکيب شيميايي صد گرم گوشت هاي مختلف (۱۶)

سن (هفته)ميزان کالريدرصد پروتئيندرصد چربيگوشت گاو۲۳۹۱۸٫۷۱۸٫۲گوشت گوساله۲۰۷۱۸٫۸۱۴گوشت گوسفند۳۱۷۱۵٫۷۲۷٫۷گوشت بره۱۶۷۱۸۱۰گوشت غاز و اردک۳۴۰۱۶٫۲۳۰گوشت بوقلمون۲۶۸۲۰٫۱۲۰٫۲گوشت ماهي سفيد۱۰۴۱۹۲٫۵گوشت مرغ۲۰۰۲۰٫۲۱۲٫۶۲-۱-۱- طبقه‏بندي
شاخه مهره داران داراي رده هاي متعددي است که رده آوس Aves يا پرندگان يکي از آنهاست. رده پرندگان داراي فوق راسته اي به نام نئوگناته Neognathae مي باشد که استخوان جناغ سينه، بزرگ و به شکل جلو بدنه کششي است. فوق راسته مزبور داراي راسته اي موسوم به گالينه Gallinae مي باشد که انواع اين راسته داراي بال هاي کوتاه هستند و نمي توانند به خوبي پرواز کنند (۹).
تحت راسته آن موسوم به گالي Galli است که تيره سيخک داران يا فازيانيده Phasianindae جزء آن است.در تيره سيخک داران تحت تيره تولک روندگان يا فاسيالينه Phasianinae قرار گرفته اند که شامل جنس گالوس Gallus مي باشد که در اين جنس نوع گالوس دومستيکوس Gallus domesticus يا مرغ خانگي قرار گرفته است (۹).
۲-۱-۲- نژادهاي مرغ گوشتي
تمام نژاد هاي موجود مرغ گوشتي در دسته هاي مختلفي قرار دارند که مشخصات و ويژگي مهمترين نژاد هر دسته شرح داده خواهد شد.
۲-۱-۲-۱- نژاد پليموت روک (Plymouth Rocks)
يکي از نژاد هاي فوق العاده خوب آمريکايي مي باشد که در تمام دنيا مورد توجه قرار گرفته است و تقريباً اين نژاد را در تمام گيتي مي توان يافت زيرا داراي اندازه بدن خوب،گوشت عالي و ميزان تخم مرغ مناسب است.عمق بدن آن خوب و رشد سينه قابل توجه است. تاج ساده بوده و حد متوسط وزن آن در خروس ۴٫۳ ، در مرغ ۳٫۳۹۰ در نيمچه خروس ۳٫۶۲۰ و در نيمچه مرغ ۲٫۷۱۰ کيلوگرم است. اين نژاد داراي رنگ هاي مختلف مانند سفيد،باقلايي،خرمايي،طلايي و آبي است و لي دو جور سفيد و گل باقلايي آن بيشتر از جورهاي ديگر مورد توجه قرار گرفته است (۹).
۲-۱-۲-۲- نژاد برهما‏ (Brahma)
اصل اين نژاد در کشور هندوستان مي باشد. اين نژاد براي اولين بار در سال ۱۸۴۰ به آمريکا و در سال ۱۸۵۳ به انگلستان برده شد و در سال ۱۸۷۴ استاندارد آن تعيين گرديد. در اين نژاد بدن جمع و جور سنگين،پرها خوش منظره و هيکل متناسب و تاج نخودي شکل است. وجود پر در پاها و پنجه ها مشخص کننده اين نژاد است. از نظر رنگ سه جور روشن،تيره و نخودي مشاهده شده است.حد متوسط وزن در خروس براهماي روشن ۵٫۴،مرغ ۴٫۳،نيمچه خروس ۴٫۵ و نيمچه مرغ ۳٫۶ کيلو گرم است (۹).
۲-۱-۲-۳- نژاد کورنيش (Cornish)
نزاد کورنيش از دسته مرغ هاي انگليسي و از نظر توليد مرغ گوشتي در دنيا اهميت به سزايي را کسب کرده است. اصل اين نژاد از هندوستان بوده که در چند قرن پيش به انگلستان برده شده است. از نظر کيفيت گوشت و قالب بدن بسيار خوب است. بدن پر گوشت، شانه هاي پهن، هيکل نسبتاً بلند، سينه وسيع و برجسته و دست و پا بلند مي باشد. از اين نژاد از نظر رنگ سه نوع وجود دارد که عبارتند از کورنيش سفيد، کورنيش سياه و کورنيش قرمز. استاندارد وزن خروس اين نژاد ۴٫۵۳۰،مرغ ۳٫۴،نيمچه خروس ۳٫۶ و نيمچه مرغ آن ۲٫۷ کيلوگرم مي باشد (۹).
۲-۱-۳- گوشت مرغ
گوشت مرغ، يکي از مهمترين مواد غذايي محسوب مي‌شود که سرشار از پروتئين‌هاي مختلف است. سطح بالايي از ويتامين B3 که به آن نياسين نيز مي‌گويند در گوشت مرغ موجود است که از بيماري‌هايي که ناشي از بالا رفتن سن است، جلوگيري مي‌کند. براساس مطالعات انجام شده در سال ????، غذاهايي مثل گوشت مرغ که سرشار از نياسين هستند مي‌توانند از بيماري‌هاي مغزي از قبيل آلزايمر جلوگيري کنند. مصرف گوشت مرغ در حفاظت از سيستم عصبي بدن موثر است. گوشت مرغ علاوه بر اينکه حاوي مقدار زيادي نياسين بوده، سرشار از سلينوم نيز هست. سلينوم در بدن يک آنتي‌اکسيدان محسوب مي‌شود. سلنيوم موجود در مرغ مي‌تواند به تحريک DNA کمک کند که تحريک آن، در احياي سلول‌هاي آسيب‌ ديده و همچنين زدودن و رفع سلول‌هاي غيرعادي در بدن نقش دارد. اين ماده، در پيشگيري از سرطان نيز موثر است و به سلول‌هاي غيرعادي اجازه رشد و تکثير نمي‌دهد. گوشت مرغ و همچنين قسمت‌هاي داخلي آن سرشار از پروتئين است. در واقع هر ? گرم گوشت مرغ به طور تمام و کمال، ?? درصد پروتئين توصيه شده در رژيم غذاي را تامين مي‌کند. پروتئين علاوه بر اينکه از پوکي استخوان جلوگيري مي‌کند در تقويت پوست و مو همچنين ترميم بافت‌هاي ماهيچه‌اي موثر است (۳۰).
۲-۱-۴- نيازهاي تغذيه‏اي جوجه هاي گوشتي
معمولا بين غذايي که يک مرغ به طور آزاد مي خورد و احتياجات واقعي او تفاوت وجود دارد. بدين معني که احتياجات واقعي غذايي عبارتست از حداقل غذايي که بتواند سبب نگهداري وزن زنده شود و رشد و توليد را در حد مطلوب تامين کند و از به وجود آمدن نشانه هاي کمبود غذايي جلوگيري نمايد (۹). احتياجات مواد مغذي مورد نياز جوجه هاي گوشتي که توسط انجمن ملي تحقيقات تغذيه‏اي (۱۹۹۴ NRC) بدست آمده در جدول ۲-۲ آورده شده است.
جدول ۲-۲- احتياجات تغذيه‏اي جوجه گوشتي (۹) (منبع ۱۹۹۴NRC )
مواد مغذيواحد۳-۰ هفتگي۶-۳ هفتگي۸-۶ هفتگيانرژيکيلوکالري بر کيلوگرم۳۲۰۰۳۲۰۰۳۲۰۰پروتئين خامدرصد۲۳۲۰۲۰آرژنيندرصد۱٫۴۴۱٫۲۱سيستين+سريندرصد۱٫۵۱۰٫۷هيستيديندرصد۰٫۳۵۰٫۳۰٫۲۶ايزولوسيندرصد۰٫۸۰٫۷۰٫۶لوسيندرصد۱٫۳۵۱٫۱۸۱ليزيندرصد۱٫۲۱۰٫۸۵متيونين+سيستيندرصد۰٫۹۳۰٫۷۲۰٫۶فنيل آلانين+تيروزيندرصد۱٫۳۴۱٫۱۷۱فنيل‏آلانيندرصد۰٫۷۲۰٫۶۳۰٫۵۱ترئونيندرصد۰٫۸۰٫۷۱۰٫۶۸تريپتوفاندرصد۰٫۳۲۰٫۱۸۰٫۱۷واليندرصد۰٫۸۲۰٫۷۲۰٫۶۲اسيدلينولئيکدرصد۱۱۱کلسيمدرصد۱۰٫۹۰٫۸فسفر قابل استفاده درصد۰٫۴۵۰٫۴۰٫۳۵پتاسيمدرصد۰٫۴۰٫۳۵۰٫۳سديمميلي‏گرم۰٫۱۵۰٫۱۵۰٫۱۵کلرميلي‏گرم۰٫۱۵۰٫۱۵۰٫۱۵منيزيومميلي‏گرم۶۰۰۶۰۰۶۰۰منگنزميلي‏گرم۶۰۶۰۶۰رويميلي‏گرم۴۰۴۰۴۰آهنميلي‏گرم۸۰۸۰۸۰مسميلي‏گرم۸۸۸يدميلي‏گرم۰٫۳۵۰٫۳۵۰٫۳۵سلنيومميلي‏گرم۰٫۱۵۰٫۱۵۰٫۱۵ويتامين AIU150015001500ويتامين D3ICU200200200ويتامين EIU101010ويتامين Kميلي‏گرم۰٫۵۰٫۵۰٫۵ريبوفلاوينميلي‏گرم۳٫۶۳٫۶۳٫۶اسيدپانتوتنيکميلي‏گرم۱۰۱۰۱۰نياسينميلي‏گرم۲۷۲۷۱۱B12ميلي‏گرم۰٫۰۰۹۰٫۰۰۹۰٫۰۰۹کولينميلي‏گرم۱۳۰۰۸۵۰۵۰۰بيوتينميلي‏گرم۰٫۱۵۰٫۵۰٫۱فولاسينميلي‏گرم۰٫۵۵۰٫۵۵۰٫۲۵تيامينميلي‏گرم۱٫۸۱٫۸۱٫۸پيرودوکسينميلي‏گرم۳۳۲٫۵۲-۲- دانه و کنجاله کنجد
۲-۲-۱- مشخصات گياه‏شناسي کنجد
کنجد که نام علمي آن (Sesame indicum L.) است از خانواده Pedaliacea مي‏باشد. کنجد گياهي يک ساله داراي ساقه راست (۸ و ۲۵) بطول ۱۵۰ تا ۱۸۰ سانتيمتر است و بسته به ارقام مختلف بصورت تک شاخه و چند شاخه وجود دارد. گياه کنجد در دماي ۲۴-۲۰ درجه سانتيگراد در ارتفاعات ۱۲۰۰ متر از سطح دريا و بيشتر در نواحي خشک کشت مي‏شود. گل‏دهي کنجد ۴۵ روز بعد از بذرافشاني شروع و برگ‏هاي آن متقابل ساده دندانه‏دار و گل‏هاي آن هرمافروديت مجتمع بصورت خوشه‏هاي انتهايي و محور ساقه در کنار برگ‏هاست. روغن کنجد ۱۲ تا ۲۴ روز بعد از رسيدن کنجد تشکيل مي‏شود. دانه کنجد به رنگ سفيد و سياه و رنگ‏هاي مختلف ديگر از زرد تا قهوه‏اي بسته به نوع آن متغير است (۱۳ و ۱۷). وزن ۱۰۰۰ دانه آن معمولاً بين ۴ تا ۶ گرم است مقدار روغن آن از ۴۸ تا ۶۲ درصد (۱۷) و در منابع ديگر ۴۵ تا ۵۰ درصد چربي (۷۱ و ۲۳) و بعضي منابع ديگر مقدار روغن را ۵۰ تا ۵۵ درصد ذکر کردند (۱۲ و ۱۳). دانه‏هاي روغني کنجد ايران بالاترين مقدار روغن را دارا هستند. مقدار پروتئين دانه از ۱۹ تا ۲۵ درصد (۱۷) و در منابع ديگر ۱۵ تا ۲۰ درصد پروتئين و مقدار کربوهيدرات ۱۰ تا ۱۵ درصد تشکيل شده است (۷۱ و ۲۳). اين گياه به منظور استخراج روغن (غيراشباع حاوي چندين پيوند دوگانه) موجود در آنها کشت مي‏شود (۱۸). دانه کنجد فقط يک منبع خوب خوراکي نيست (۷۱)، يک خوراک دارويي سنتي در سرتاسر جهان است (۲۳). همچنين بايد به طور وسيعي در مورد ارزش دارويي کنجد، شامل اثرات ضد پيري، فعاليت آنتي‏اکسيداني و ممانعت از جذب کلسترول از روده و سنتز آن در کبد بررسي شود (۷۱).
شکل ۲-۱- نماي کلي گياه و دانه کنجد
جدول ۲-۳- ارزش تغذيه‏اي دانه کنجد در ۱۰۰ گرم (۳۴)
ماده غذاييواحدبه ازاء ۱۰۰ گرمماده غذاييواحدبه ازاء ۱۰۰ گرمآبگرم۶۹/۴۴:۰ – ۱۲:۰گرم۰انرژيکيلو کالري۵۷۳۱۴:۰گرم۱۲۴/۰پروتئينگرم۷۳/۱۷۱۶:۰گرم۴۴۱/۴چربيگرم۶۷/۴۹۱۸:۰گرم۰۹۰/۲خاکسترگرم۴۵/۴کل اسيد چرب غيراشباعگرم۵۳۲/۴۰کربوهيدراتگرم۴۵/۲۳۱۶:۱گرم۱۴۹/۰فيبرگرم۸/۱۱۱۸:۱گرم۵۲۱/۱۸قندگرم۳/۰۲۰:۱گرم۰۷/۰کلسيمميلي‏گرم۹۷۵۱۸:۲گرم۳۷۵/۲۱آهنميلي‏گرم۵۵/۱۴۱۸:۳گرم۳۷۶/۰منيزيمميلي‏گرم۳۵۱۱۸:۴ و ۲۰:۴گرم۰فسفرميلي‏گرم۶۲۹۲۰:۵ n-3 و ۲۲گرم۰پتاسيمميلي‏گرم۴۶۸۲۲:۶ n-3گرم۰سديمميلي‏گرم۱۱کلسترولميلي‏گرم۰رويميلي‏گرم۷۵/۷فيتواسترولميلي‏گرم۷۱۴مسميلي‏گرم۰۸۲/۴تريپتوفانگرم۳۸۸/۰منگنزميلي‏گرم۴۶/۲ترئونينگرم۷۳۶/۰سلنيومميلي‏گرم۴/۳۴ايزولوسينگرم۷۶۳/۰ويتامين Cميلي‏گرم۰لوسينگرم۳۵۸/۱تيامينميلي‏گرم۷۹۱/۰ليزينگرم۵۶۹/۰ريبوفلاوينميلي‏گرم۲۴۷/۰متيونينگرم۵۸۶/۰نياسينميلي‏گرم۵۱۵/۴سيستينگرم۳۵۸/۰اسيد پانتوتنيکميلي‏گرم۰۵/۰فنيل‏آلانينگرم۹۴۰/۰ويتامين B6ميلي‏گرم۷۹/۰تيروزينگرم۷۴۳/۰فولاتميکروگرم۹۷والينگرم۹۹/۰کولينميلي‏گرم۶/۲۵آرژنينگرم۶۳/۲ويتامين B12IU9هيستيدينگرم۵۲۲/۰ويتامين Aميکروگرم۰آلانينگرم۹۲۷/۰کاروتن بتاميکروگرم۵اسيد آسپارتيکگرم۶۴۶/۱ويتامين Eميکروگرم۲۵/۰اسيد گلوتاميکگرم۹۵۵/۳ويتامين DIU0گليسينگرم۲۱۵/۱ويتامين Kميکروگرم۰پرولينگرم۸۱/۰کل اسيدچرب اشباعگرم۹۵۷/۶سرينگرم۹۶۷/۰۲-۲-۲- تاريخچه کنجد
کشت کنجد از زمان‏هاي دور به خاطر دانه‏اش که غني از پروتئين، روغن و کربوهيدرات است صورت مي‏پذيرفت. گفته مي‏شود کشت اين گياه از سه هزار سال قبل از ميلاد مسيح در سوريه و فلسطين و حدود چهار هزار سال قبل در مصر، ايران و هند آن زمان متداول بوده است. در کتيبه‏هاي يوناني مربوط به ۷ قرن قبل از ميلاد مسيح از اين گياه نام برده شده و هرودت يوناني در آثار خود از کشت آن در خوارزم، پارت و هيرکانه (محل فعلي شهرستان گنبد) ياد مي‏کند. اکثر مورخان محل پيدايش اين گياه را قاره آفريقا به دليل وجود گونه‏هاي متعدد و وحشي آن در اين محل ذکر کرده‏اند. روغن آن علاوه بر استفاده در محصولات آرايشي، بهداشتي در ايران در تهيه حلوا و پخت شيريني کاربرد دارد امروزه مهمترين کشورهاي توليدکننده کنجد، چين، هندوستان، سودان و مکزيک مي‏باشند (۱۷).
۲-۲-۳- اهميت اقتصادي کنجد
دانه کنجد يکي از سرشارترين منابع روغن در بين دانه‏هاي روغني محسوب مي‏شود ميزان برداشت کنجد در هر هکتار با توجه به شرايط زمين و منطقه متفاوت است. با آبياري کنجد و بارندگي کافي عملکرد آن بين ۷۰۰ تا ۱۵۰۰ کيلوگرم در هکتار متفاوت است. در برخي از نقاط دنيا در مناطق ديم با وجود بارندگي مناسب مقدار عملکرد آن به ۷۰۰ الي ۹۰۰ کيلوگرم در هکتار مي‏رسد (۱۷). در کشور ما در حال حاضر واريته‏هاي مختلفي کشت مي‏شوند که بيشتر خالص نبوده ولي از بين اين ارقام، تعدادي از آنها پس از انتخاب و خالص‏سازي توسط وزارت کشاورزي کشت شده که مشخصات آنها طبق جدول شماره ۲-۴ ارائه شده است.
جدول ۲-۴- عملکرد واريته‏هاي مختلف کنجد در ايران
نام رقمتعداد شاخهتيپ کپسولرنگ دانهوزن هر هزاردانه (گرم)عملکرد در هکتار (کيلوگرم)مناطق کشتطول دوره رويش
(روز)داراب-۲۴چند شاخهبازقهوه‏اي روشن۳۱۵۰۰-۷۰۰داراب۱۲۰داراب-۲۹تک شاخهبازقهوه‏اي روشن۹/۲۱۴۰۰-۶۰۰کرج۱۴۷۲۸۲۲تک شاخهبازقهوه‏اي۱/۳۱۵۰۰-۷۰۰کرج ورامين۱۶۰
۱۴۵مغان-۱۱چند شاخهبازقهوه‏اي۳۱۴۰۰-۶۰۰مغان۱۲۰ در کشورهاي آفريقايي (سودان، نيجريه، مصر، سومالي و …) دانه کنجد را بصورت خام، برشته و پخته مصرف مي‏کنند. در جنوب اروپا آن را روي نان و شيريني مصرف مي‏کنند و در ايران موارد مصرف کنجد، تهيه حلواي ارده است که به جهت ارزش غذايي زياد به عنوان غذاي حاضري يا مکمل غذا مورد استفاده قرار مي‏گيرد. در مناطقي که کشت پنبه متداول است مي‏توان ۲ تا ۳ هفته بعد از گذشتن تاريخ کشت پنبه به کشت کنجد اقدام کرد و معمولاً مدت طول دوره رويش براي کنجد ۱۴۰ تا ۱۶۰ روز است و قبل از پائيز نيز بايد برداشت آن انجام گيرد (۱۷).
روغن کنجد سرشار از اسيدهاي چرب اشباع نشده است، در جدول شماره ۲-۱۳ اسيدهاي چرب تشکيل دهنده روغن کنجد ايران که به روش گاز کروماتوگرافي در دانشکده کشاورزي دانشگاه تهران- کرج گروه صنايع غذايي اندازه‏گيري شد، گزارش شده است.
جدول ۲-۵- درصد اسيدهاي چرب غيراشباع کنجاله کنجد


پاسخ دهید